استعدادی در انتظار شکوفایی

فرهاد رحيمي مديرعامل شرکت نيک گستر قشم
0
178

به رغم تشدید تحریم‌ها، منطقه ویژه خلیج فارس از چند جهت مورد توجه شرکت‌های داخلی و خارجی بوده است. مهم‌ترین مشوق سرمایه‌گذاری در این منطقه، معافیت‌های مالیاتی و عوارض گمرکی است. همچنین دسترسی منطقه ویژه خلیج فارس به آب‌های آزاد، علاوه بر تسهیل صادرات، فضای مناسبی را برای واردات مواد اولیه صنایع معدنی و فلزی حاضر در این منطقه فراهم کرده است. در این راستا با فرهاد رحیمی، مدیرعامل شرکت نیک‌گستر قشم، که یک شرکت تجاری حاضر در منطقه ویژه خلیج فارس است، به گفت‌وگو پرداخته‌ایم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

 در خصوص پیشینه شرکت نیک‌گستر قشم توضیحاتی بفرمایید.

شرکت نیک‌گستر قشم فعالیت خود را در سال ۱۳۶۹ در حوزه صادرات و واردات آغاز کرد. با توجه به اینکه مجموعه‌ای از شرکت‌های معدنی و فلزی در بندرعباس حضور داشتند، ما نقش واردکننده و صادرکننده انواع مواد معدنی، اعم از کنسانتره و شمش سرب و روی را ایفا می‌‌کردیم. حدود ده سال پیش، با احداث منطقه ویژه اقتصادی صنایع فلزی و معدنی خلیج فارس و به‌خصوص با راه‌اندازی سایت میانی در محدوده مجموعه ما، شرکت نیک‌گستر قشم در حوزه این منطقه ویژه قرار گرفت و تغییری در محدوده زمین شرکت ایجاد شد. به این ترتیب، یک زمین مستطیل‌شکل و یک زمین مثلث‌شکل در منطقه ویژه خلیج فارس به این شرکت اختصاص یافت. می‌توان گفت تنها انبار موجود در این منطقه متعلق به شرکت نیک‌گستر قشم بود. البته شرکت‌های دولتی‌ای مانند فولاد مبارکه و صنایع مس ایران نیز در این منطقه انبار داشتند، اما تنها انبار خصوصی منطقه متعلق به شرکت نیک‌گستر قشم بود.

دستاوردهای این شرکت در منطقه ویژه خلیج فارس چه بوده است؟

شرکت نیک‌گستر قشم از آغاز فعالیت خود تاکنون توانسته است عملکرد مثبتی را در صادرات و واردات به ثبت رساند و از مزایای منطقه ویژه خلیج فارس در حوزه تجارت بهره‌مند شود. این شرکت، علاوه بر فعالیت گسترده تجاری، در حوزه تولید جیوه و سرب نیز فعال شده است. مراحل اجرایی پروژه تولید جیوه در سال ۱۳۹۶ آغاز شد و بعد از خرید و نصب کوره‌های جیوه، این واحد تولیدی به بهره‌برداری رسید. همچنین بعد از حدود دو سال توانستیم تمام مجوزهای لازم محیط زیستی را نیز کسب کنیم و وارد مرحله تولید شویم. گفتنی است که از شش ماه گذشته، مراحل اجرایی پروژه تولید سرب را نیز آغاز کرده‌ایم و در حال احداث اولین کارخانه تولید سرب از خاک سولفوری با تکنولوژی نوین در کشور هستیم. این کارخانه طی یک سال و نیم آینده به بهره‌برداری خواهد رسید.

در خصوص تولید فلز جیوه و حمل‌ونقل آن چه سازوکارهایی را در نظر گرفته‌اید؟

پسـاب‌ خاک شرکت‌های تولیدکننده طلا حاوی جیوه سمی است که نباید در این خاک بماند. ما این پساب‌ها را خریداری و طی فرایندی، جیوه را از پساب طلا جدا و تبدیل به کنسانتره جیوه می‌کنیم که اغلب در پالایشگاه‌ها و صنایع دفاعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. فلز جیوه حساسیت‌های خاص خود را دارد و نگهداری طولانی‌مدت آن امکان‌پذیر نیست؛ در نتیجه، هرآنچه تولید می‌کنیم را در زمانی کوتاه برای مشتریان می‌فرستیم. جیوه را در باکس‌های ۵/۳۴ کیلوگرمی بسته‌بندی می‌کنیم. بسته‌بندی به گونه‌ای است که هیچ‌گونه آلایندگی‌ای را به بیرون انتقال نمی‌دهد. به دلیل اینکه جیوه مشکلات زیست‌محیطـی دارد، صادرات آن منوط به اخذ مجوزهایی در داخل و خارج کشور است. تاکنون فروش صادراتی جیوه نداشته‌ایم و تمام جیوه تولیدشده را در داخل کشور به فروش می‌رسانیم.

منطقه خلیج فارس یک مرز آبی محسوب می‌شود و شرایط مساعدی برای صادرات محصولات تولیدی شرکت نیک‌گستر قشم و سایر واحدهای تولیدی دارد. در واقع فروش صادراتی و تبادل کالا در این بندر تجاری تسهیل شده است و این امر یکی از دلایل مهم برای حضور شرکت‌های دولتی محسوب می‌شود.

منطقه ویژه خلیج فارس چه جذابیت‌هایی برای شرکت‌های داخلی و خارجی به منظور سرمایه‌گذاری دارد؟

به رغم اِعمال تحریم‌های ظالمانه، منطقه ویژه خلیج فارس، به دلیل تسهیل در امر واردات مواد اولیه، دستگاه‌ها و همچنین معافیت مالیاتی و عوارض گمرکی، مورد توجه بسیاری از شرکت‌های داخلی و خارجی بوده و این امر تولید محصول و همکاری با سایر کشورها را تا حد زیادی آسان کرده است. اگرچه در چند سال اخیر به دلیل محدودیت‌های وارداتی ناشی از شرایط تحریمی، رویکرد صنایع داخلی به سمت ساخت داخل پیش رفته، اما این امر چیزی از پتانسیل‌های وارداتی منطقه ویژه خلیج فارس کم نکرده است. برای مثال، چند سال پیش یک کوره برای استفاده در واحد تولید جیوه شرکت نیک‌گستر قشم وارد کردیم و توانستیم سایر کوره‌های مورد نیاز شرکت را مشابه آن طراحی کنیم.
منطقه ویژه خلیج فارس، به دلیل نزدیکی به آب‌های آزاد، بهترین مکان برای فعالیت‌ صنایع فلزی است و علت اصلی قرارگیری شرکت‌هایی همچون المهدی و فولاد هرمزگان در این منطقه استفاده آن‌ها از دریا بوده است. ما نیز، با توجه به زمینی که در این منطقه به شرکت نیک‌گستر قشم اختصاص یافته بود، احداث کارخانه‌های جیوه و سرب را در پیش گرفتیم.
از طرف دیگر، منطقه خلیج فارس یک مرز آبی محسوب می‌شود و شرایط مساعدی برای صادرات محصولات تولیدی شرکت نیک‌گستر قشم و سایر واحدهای تولیدی دارد. در واقع فروش صادراتی و تبادل کالا در این بندر تجاری تسهیل شده است و این امر یکی از دلایل مهم برای حضور شرکت‌های دولتی محسوب می‌شود.
هزینه‌های تولید و تجارت در منطقه ویژه خلیج فارس نسبت به سایر مناطق ویژه بسیار کمتر است و این امر باعث شده تا شرکت‌های خارجی راغب ‌شوند که در این منطقه سرمایه‌گذاری کنند. اگر اسکله موجود در منطقه ویژه خلیج فارس فعال‌تر شود، این منطقه می‌تواند با اختلاف از سایر رقبا به قطب اقتصادی محدوده خلیج فارس تبدیل شود.

عمده مشتریان شما چه شرکت‌هایی هستند و از کدام‌یک از خدمات شما بهره‌مند می‌شوند؟

تمام شرکت‌های فعال در حوزه سرب و روی کشور به نوعی مشتری ما محسوب می‌شوند. شرکت‌هایی از جمله توسعه معادن روی ایران، کالسیمین، باما و توسعه روی ایرانیان و معادنی همچون نخلک، فیروزآباد و سوژمیران با ما همکاری دارند و ما صادرات کنسانتره و شمش سرب شرکت‌های نام‌برده را انجام می‌دهیم.

منطقه ویژه خلیج فارس با کدام کشورهای خارجی رابطه تجاری بیشتری دارد؟

در حال حاضر، به دلیل تحریم‌ها، تنها کشوری که با ایران همکاری دارد چین است و تمام محصولات تولیدی در منطقه ویژه خلیج فارس از راه دریا و به وسیله کشتی به این کشور صادر می‌شود. عموما چین خود مصرف‌کننده تمام محصولات است و کمتر به عنوان واسطه عمل می‌کند. در این میان، برخی از شرکت‌های مستقر در منطقه ویژه خلیج فارس از طریق کشورهایی نظیر ترکیه، عراق و امارات محصولات خود را به سایر نقاط دنیا صادر می‌کنند.

ارزیابی‌تان از وضعیت روابط تجاری منطقه ویژه خلیج فارس چیست و چه راهکارهایی را برای توسعه و گسترش این روابط پیشنهاد می‌کنید؟

طی سالیان گذشته، تمرکز منطقه ویژه خلیج فارس بر صنایع داخلی بوده و کمتر از پتانسیل‌های بین‌المللی آن به منظور جذب سرمایه‌گذاری خارجی استفاده شده است. البته در مدت اخیر چند شرکت خارجی اقدام به سرمایه‌گذاری در این منطقه کرده‌اند، اما تا زمانی که از اسکله منطقه ویژه خلیج‌فارس بهره‌برداری کامل صورت نگیرد، مسلما پتانسیل‌های بین‌المللی این منطقه به طور کامل شکوفا نخواهند شد.

صادرات و واردات با استفاده از بستر تجاری منطقه ویژه خلیج فارس تا چه میزان موجب کاهش هزینه‌ها برای شرکت‌ها می‌شود؟

یکی از اهداف منطقه ویژه خلیج فارس این بوده که بستری امن برای انبارسازی محصولات صنایع معدنی و فلزی و صادرات آن به سایر نقاط دنیا باشد، اما متاسفانه، به دلیل وضع تحریم‌ها، این پتانسیل به طور کامل فعال نشده است. با این حال، با توجه به مزایا و مشوق‌هایی که این منطقه برای صنایع در نظر گرفته، هزینه امور تجاری و حمل‌ونقل شرکت‌ها کاهش یافته است.