تقویت زیرساخت‌ها در راستای جهش تولید

سيد ابوالفضل رضوي رئيس اسبق هيئت‌مديره منطقه ويژه صنايع معدني و فلزي خليج فارس
0
173

منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس، به عنوان هاب سرمایه‌گذاری در فلزات، رویکرد جذب سرمایه‌گذاری در بخش نفت و گاز را نیز با توجه به میدان‌های گازی و نفتی‌اش در پیش گرفته و با توجه به زیرساخت‌های بسیار مناسبش، موقعیت بسیار ممتاز و منحصربه‌فردی در میان تمام مناطق ویژه کشور دارد. در این باره با رئیس اسبق هیئت‌مدیره منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس گفت‌وگو کرده‌ایم. سید ابوالفضل رضوی می‌گوید که منطقه ویژه خلیج فارس دارای زیرساخت‌هایی آماده‌تر و پیشرفته‌تر از سایر مناطق ویژه است و همین امر موقعیت آن را در میان مناطق ویژه کشور ممتاز می‌سازد. وی همچنین اذعان می‌کند که سیاست‌گذاری صحیح، بهبود زیرساخت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری و تسهیل در امر سرمایه‌گذاری و تولید در منطقه ویژه منجر به تحقق شعار سال یعنی «جهش تولید» خواهد شد. متن کامل این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید.

اهمیت منطقه ویژه خلیج فارس را در توسعه صنایع معدنی کشور، بهخصوص صنایع فلزی، چگونه ارزیابی میکنید؟

منطقه ویژه خلیج فارس در میان مناطق ویژه کشور از جایگاه نسبتا ممتازی برخوردار است و کمتر منطقه ویژه‌ای موقعیت مهم استراتژیک و کارایی آن را در کشور دارد. با وجود آنکه بسیاری از مناطق ویژه در کنار دریا، به‌خصوص خلیج فارس قرار گرفته‌اند، زیرساخت‌های اساسی و راه‌های دسترسی به منطقه ویژه خلیج فارس در مقایسه با دیگر مناطق ویژه کشور بسیار پیشرفته‌تر است و به عبارت بهتر، قابل مقایسه با دیگر مناطق نیست؛ زیرا دسترسی منطقه ویژه خلیج فارس برای صنایع، چه از نظر واردات مواد اولیه و چه از نظر صادرات، بسیار سریع‌‌تر و سهل‌تر است. علاوه بر این، مزیت مهم منطقه ویژه خلیج فارس بر سایر مناطق ویژه، نزدیک بودن معادن استان‌های هرمزگان و کرمان به این منطقه است.
مناطق ویژه فعال در سواحل خلیج فارس عمدتا در بخش نفت و گاز و صنایع پایین‌دستی آن‌ها توسعه یافته‌‌اند و بخش صنایع معدنی و فلزی این مناطق یا فعال نشده و یا توسعه کمتری یافته است. با این حال، منطقه ویژه خلیج فارس این مزیت را دارد که با توجه به قرار گرفتن در نزدیکی معادن سنگ‌آهن، به عنوان یکی از مناطق مهم توسعه صنعت فولاد هدف‌گذاری شود. از سوی دیگر، نزدیک بودن منطقه ویژه خلیج فارس به میدان‌های مهم نفت و گاز استان‌های بوشهر و هرمزگان می‌تواند این منطقه را علاوه بر هاب توسعه صنایع فلزی به‌ویژه فولاد، به هاب توسعه و سرمایه‌گذاری در زمینه نفت، گاز، انرژی و پتروشیمی تبدیل کند. از این رو، منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس مزیتی نسبی بر سایر مناطق ویژه در جنوب کشور دارد.
عامل مهم دیگر در برتری منطقه ویژه خلیج فارس نزدیک بودن به شهر استراتژیک بندرعباس است که در آن چندین بندر تجاری و ترانزیتی مهم قرار دارد و یکی از نقاط سوق‌الجیشی در کشور محسوب می‌شود. گفتنی است که عمده مناطق ویژه در کشور خصوصیت نزدیک بودن به مرکز استان را ندارند.

منطقه ویژه خلیج فارس چگونه میتواند شرایط تحقق «جهش تولید» در بخش معدن و صنایع معدنی را فراهم آورد؟

تحقق «جهش تولید» در منطقه ویژه خلیج فارس را از چند منظر می‌توان بررسی کرد. نخستین رکن تحقق «جهش تولید» در این منطقه نقش مدیریت است. در این زمینه، تامین زیرساخت‌های مورد نیاز و تسهیل تامین مواد اولیه و صادرات در شرح وظایف مدیریت منطقه ویژه خلیج فارس قرار می‌گیرد. رکن دیگر «جهش تولید»، شرکت‌های حاضر در منطقه ویژه خلیج فارس هستند. در حال حاضر، چندین شرکت بزرگ فلزی و معدنی کشور، که ماهیتی مستقل دارند، در این منطقه مستقرهستند و هریک برنامه‌های جداگانه‌ای در زمینه تولید و فروش و توجه به امر «جهش تولید» دارند. رکن مهم دیگر در زمینه تحقق «جهش تولید» در منطقه ویژه خلیج فارس سیاست‌های کلان اقتصادی دولت به‌ویژه در ارتباط با مناطق ویژه است. مدیریت منطقه ویژه هم می‌تواند برخی از این سیاست‌گذاری‌ها را به مسئولان امر پیشنهاد دهد و هم در صورت تصویب این سیاست‌ها، آن‌ها را به طور جدی اجرا کند. با این حال، اجرای برخی از سیاست‌ها از حیطه اختیار مدیریت منطقه ویژه خلیج فارس خارج و در اختیار مدیران کلان کشور است.
اقدام مهمی که منطقه ویژه می‌تواند در زمینه تحقق شعار سال یعنی «جهش تولید» انجام دهد تسهیل تولید برای شرکت‌های حاضر در منطقه از منظر امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به منظور بهبود کیفیت و افزایش کمیت تولیدات این شرکت‌هاست. این راهکاری بسیار مهم برای منطقه ویژه محسوب می‌شود که می‌تواند آن را در سال جاری آغاز کند و در سال‌های آتی نیز ادامه دهد. هدف از نام‌گذاری سال‌ها و انتخاب شعار سال توجه به موضوع مربوطه در همان سال نیست، بلکه شروع و تقویت دیدگاه‌‎ها درباره موضوع مطرح‌شده در آن سال و ادامه آن در سال‌های آتی است. به این ترتیب، نباید فقط در سال جاری به مقوله «جهش تولید» توجه کرد، بلکه باید امسال برای تقویت این دیدگاه کوشید و در سال‌های آتی نیز آن را استمرار داد.
منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس باید دو تا سه شرکت مشاوره‌ای مدیریتی تاسیس کند تا هم هزینه‌ها کاهش یابند و هم شرکت‌های حاضر، در منطقه‌ای امن از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی قرار بگیرند. شرکت‌های مشاوره‌ای باید راهکارهایی برای افزایش و خلق مزیت‌ها و کاهش یا حذف چالش‌ها بیابند و مدیران نیز باید برای اصلاح نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت بکوشند. به این ترتیب، شرکت‌ها قادر خواهند بود در سطوح بین‌المللی مطرح باشند؛ زیرا شرکت‌های مستقر در منطقه ویژه خلیج فارس علاوه بر نگاه به اقتصاد داخلی و درون‌زایی، باید برون‌گرا نیز باشند و به صادرات هم توجهی ویژه بکنند.
تحقق «جهش تولید» در صنایع کشور منجر به کاهش هزینه‌ها، افزایش بهره‌وری، افزایش کمّی و استانداردسازی و برتری‌سازی کیفیت تولیدات می‌شود، به طوری که ثروت شاغلان حاضر در صنایع و صاحبان سهام و مردم منطقه دارای شرکت تولیدی همواره افزایش می‌یابد.

اقدام مهمی که منطقه ویژه می‌تواند در زمینه تحقق شعار سال یعنی «جهش تولید» انجام دهد تسهیل تولید برای شرکت‌های حاضر در منطقه از منظر امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به منظور بهبود کیفیت و افزایش کمیت تولیدات این شرکت‌هاست.

مهمترین اولویتها و برنامههای منطقه ویژه خلیج فارس در راستای سند چشمانداز ۱۴۰۴ چیست؟

در منطقه ویژه خلیج فارس باید خدمات زیرساختی به طور کامل مستقر باشند؛ زیرا یکی از اهداف اصلی مناطق ویژه، جذب سرمایه‌ به‌خصوص از سوی سرمایه‌‌گذاران خارجی است. برای مثال، یکی از زیرساخت‌های لازم برای شرکت‌ها استفاده از خدمات اینترنت پرسرعت برای انجام امور تولیدی و به‌ویژه صادراتی است. هر گونه کمبود در زمینه اینترنت پرسرعت مانع خدمات‌رسانی به شرکت‌های مستقر خواهد شد.
زیرساخت‌های جاده‌ای، فضای سبز و امکانات رفاهی و تفریحی برای کارکنان شرکت‌های مستقر باید به صورت کامل و منظم برنامه‌ریزی شود. هرچند ممکن است این موارد در خود منطقه ویژه قرار نداشته باشند، اما باید لحاظ شوند. بنابراین شرکت‌ها نباید وقت خود را صرف ایجاد امکانات رفاهی و تفریحی برای کارکنان خود کنند.
اقدام دیگری که منطقه ویژه خلیج فارس باید انجام دهد هماهنگی با مدیران استان هرمزگان است تا منطقه‌ای را برای سکونت، تفریح و تفرج کارکنان منطقه با سرمایه‌گذاری شرکت‌ها در نظر بگیرند.

اگر برنامههای منطقه ویژه خلیج فارس برای توسعه صنایع معدنی به طور کامل محقق شود، این امر چه تاثیری در اقتصاد و معیشت مردم استان هرمزگان خواهد داشت؟

هر اندازه بتوانیم پایه‌های اقتصاد کشور را از راه تولید تقویت کنیم، قدرت اقتصادی، فکری و بالندگی جامعه نیز افزایش خواهد یافت. هرچند اقتصاد زیربنای فکری جامعه را تشکیل نمی‌دهد، اما یک عامل تعیین‌کننده است. به همین دلیل، شاغل بودن افراد باعث دوری آن‌ها از مشکلات اجتماعی‌ای نظیر تکدی‌گری، قاچاق و… خواهد شد. هنگامی که در منطقه ویژه واحدهای تولیدی فعال و پیشتاز مستقر شوند، تمام مردم منطقه از آن بهره خواهند برد و استان هرمزگان یک گام دیگر به کاهش نیازمندی مردم به مشاغل غیرتولیدی نزدیک خواهد شد. ضمن اینکه روند یادشده می‌تواند در «جهش تولید» و افزایش کیفیت تولیدات نقش بسیار موثری ایفا کند.