فرصتی برای سرمایه‌گذاری در حاشیه خلیـــج فـــارس

0
195

مناطق ویژه کشور با هدف پشتیبانی از فعالیت‌های اقتصادی، برقراری ارتباط تجاری بین‌المللی، تحرک در اقتصاد منطقه‌ای، تولید و پردازش کالا، انتقال فناوری، صادرات غیر نفتی، ایجاد اشتغال مولد، جلب و تشویق سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی، صادرات مجدد، عبور خارجی (ترانزیت) و انتقال کالا (ترانشیپ) ایجاد می‌شوند. منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس نیز با همین اهداف تاسیس شده و زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاران فراهم آورده است.

حضور شرکت‌ها در مناطق ویژه، امتیازات قانونی برای آن‌ها به همراه دارد. نخست آنکه این مناطق خارج از قلمروی داخلی گمرک هستند، یعنی ورود و خروج کالا به آن‌ها بدون رعایت مقررات عمومی صادرات و واردات انجام می‌شود. از عوارض معمول کشور معاف هستند. از قانون کار و تبعیت از مقررات اشتغال مناطق آزاد، مستثنی‌ هستند. صدور مجوزهای اقتصادی توسط سازمان مسئول منطقه انجام می‌گیرد و درنتیجه از مقررات دست‌وپاگیر اداری، کاسته می‌شود. درصدی از کالاهای تولید شده به‌نسبت ارزش افزوده داخلی، بدون تشریفات وارد می‌شوند. استفاده و بهره‌برداری از اراضی دولتی (زمین شهری و منابع ملی) توسط سازمان مسئول دولتی انجام می‌شود. ثبت شرکت‌ها و مالکیت‌های صنعتی و معنوی نیز براساس مقررات مناطق آزاد است.

منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس

منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس، در کیلومتر ۱۳ بزرگراه شهید رجایی در غرب بندرعباس واقع شده است. مسئولان این منطقه کوشیده‌اند با پدید آوردن شرایط مناسب و تکمیل زیرساخت‌های این منطقه، شرایط را برای جذب سرمایه‌گذاران فراهم کنند. این منطقه، با وسعت تقریبی ۵۰۰۰ هکتار به ۴ سایت جنوبی، میانی، شمالی و توسعه به لحاظ جغرافیایی تقسیم شده است. ۲۰۰۰ هکتار آن عملیاتی شده و شرکت‌های سرمایه‌گذار در حال اجرا یا بهره‌برداری طرح‌های مورد نظر خود در این منطقه هستند. ۳۰۰۰ هکتار دیگر نیز که «سایت توسعه» نام دارد، در مرحله آماده‌سازی زیرساخت‌هاست.
شرکت‌های مختلفی در این منطقه حضور یافته‌اند و در زمینه‌های گوناگون فعالیت می‌کنند. تلاش‌های صورت گرفته در این سال‌ها در منطقه ویژه به رونق صنعت منجر شده است. البته باید خاطرنشان کرد که همچنان تلاش برای تکمیل زیرساخت مورد نیاز این منطقه ادامه دارد.

آینده منطقه از منظر طرح جامع

براساس مطالعات جدید و با در نظر گرفتن طرح جامع فولاد کشور، میزان تولید فولاد در این منطقه ۱۰ میلیون تن در نظر گرفته شده است. هدف‌گذاری تولید آلومینیوم نیز ۲/۱ میلیون تن برآورد شده است. همچنین با توجه به طرح جامع این منطقه، باید به قطب تخلیه بارگیری مواد فله معدنی، نفتی و محصول با ظرفیت ۷۰ میلیون تن در سال تبدیل شود. منطقه ویژه اقتصادی صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس همچنین قطب انرژی با ظرفیت ۳۰۰۰ مگاوات برق، خواهد شد و صادرات صنایع انرژی‌بر، ۶ میلیارد دلار در سال افزایش می‌یابد. این منطقه، با هدف کاهش آلاینده‌های صنایع مستقر، ۵۰۰ هکتار فضای سبز، ایجاد و برای بیش از ۳۰ هزار نفر به صورت مستقیم اشتغال‌آفرینی خواهد کرد.

بازبینی طرح جامع

طرح جامع منطقه ویژه در سال ۸۴ پیشنهاد شد و اکنون بیش از ۱۲ سال از ارائه این طرح می‌گذرد. بر همین اساس با توجه به تغییرات به وجود آمده در سیاست‌های کلان کشور، این طرح نیز مورد بازبینی قرار گرفت. مهم‌ترین دلایل این تغییرات عبارتند از: تغییر سیاست‌های کلی بارگذاری صنایع انرژی‌بر در سواحل جنوب، تعیین اهداف توسعه صنعتی منطقه و زیرساخت‌های مورد نیاز، ضرورت جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید در منطقه، تقویت بنیان‌های زیست محیطی و پایش توسعه پایدار منطقه، تغییر نگرش در شیوه‌های بهره‌برداری از زیرساخت‌ها، بازبینی ساختار اداری منطقه با هدف بهبود ارائه خدمات و افزایش بهره‌وری نیروی انسانی.

تامین زیرساخت، پیش‌شرط حضور سرمایه‌گذاران

منطقه ویژه اقتصادی خلیج فارس کوشیده است تا زیرساخت‌های تولید و همچنین زمینه حضور سرمایه‌گذاران را فراهم کند.

  • برق: پست برق «گنو» با ظرفیت ۶۰۰مگاوات و ۳۰ کیلومتر خطوط انتقال برق، پست برق ۴۰۰/۲۳۰ کیلوولت «شهید لشگری» با ظرفیت ۱۰۰۰ مگاوات، «نیروگاه هرمز» با ظرفیت ۲۳۵ مگاوات و همچنین طرح «نیروگاه نما» با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات، تامین برق این منطقه را بر عهده خواهند داشت. مازاد برق تولیدی نیز به شبکه سراسری منتقل می‌شود.
  • گاز: بسیاری از شرکت‌های مستقر در این منطقه، جزو صنایع انرژی‌بر هستند. دسترسی آسان به این منبع انرژی را باید از مزیت‌های حضور در این منطقه دانست. این گاز توسط شبکه ۲۲ اینچ «سرخون» به نیروگاه بندرعباس در سایت شمالی، شبکه ۸ اینچ «سرخون» در امتداد خط راه آهن برای انتقال میعانات گازی، شبکه ۱۲ اینچ «گورزین» قشم به نیروگاه بندرعباس از غرب حوزه شمالی و گازرسانی به زمین‌های سایت توسعه تامین می‌شود.
  • آب: آب شیرین این منطقه توسط آب‌شیرین‌کن منطقه با ظرفیت ۱۸۰۰ متر مکعب در روز، آب‌شیرین‌کن «نورویژه» و «فولاد هرمزگان» هر کدام با ظرفیت ۳ هزار متر مکعب در روز تامین می‌شود. شرکت «فولاد کاوه جنوب کیش» نیز آب‌شیرین‌کن دارد که با ظرفیت  ۱۵ هزار متر مکعب در روز فعالیت می‌کند و قابلیت افزایش تا ۵۵ هزار متر مکعب در روز را دارد. باید این نکته را نیز یادآور شد که طرح احداث آب شیرین‌کنی با ظرفیت ۱۰۰ هزار متر مکعب در روز در دستورکار است.
  • راههای ارتباط: احداث بیش از ۴۰ کیلومتر جاده و پل به همراه روشنایی معابر داخل منطقه، محوطه ریلی اختصاصی با ۲ خط ارتباطی در منطقه، ارتباط از سمت شرق با راه‌آهن سراسری، ایستگاه راه‌آهن در مجاورت منطقه ویژه، فاصله ۲۰کیلومتری تا فرودگاه بین‌المللی بندرعباس و اسکله شهید باهنر و فاصله ۵ کیلومتری تا اسکله شهید رجایی را باید از زیرساخت‌های ارتباطی این منطقه دانست.
  • تسهیل صادرات و واردات: اسکله مجهز اختصاصی تخلیه و بارگیری مواد معدنی به ظرفیت ۱۲ میلیون تن، اسکله واردات مواد نفتی با ظرفیت ۱۵ میلیون تن، وجود ۴۰ هکتار سایت انباشت مواد معدنی مجهز به دستگاه‌های مکانیزه انباشت و برداشت، ۲ دستگاه واگن‌برگردان با ظرفیت تخلیه ۶‌میلیون تن و برخورداری از تجهیزات مکانیزه بارگیری قطار از جمله امکاناتی هستند که زمینه را برای صادرات و واردات از این منطقه تسهیل می‌کند.