«گلگهر ۲۰۳۰» دروازهای به سوی بهشت معدنی ایران

جمشید ملارحمان مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی گلگهر
0
562

امروزه توجه به طرح‌های توسعه‌ای بخش معدن و صنایع معدنی در جهان یکی از اولویت‌های بنیادین شرکت‌های بزرگ معدنی به حساب می‌آید. برنامه این شرکت‌ها طی دهه آینده، بر اساس مولفه‌هایی همچون توسعه اکتشاف، استخراج، فرآوری و تامین منابع انرژی مورد نیاز تولید در کنار توسعه هوش مصنوعی تعریف می‌شود. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر‌، در راستای اهداف سال «جهش تولید» و برای تحقق چشم‌انداز «گل‌گهر ۲۰۳۰»، دوازده طرح‌ بزرگ را در بخش‌های فرآوری، انرژی و… مد نظر قرار داده است. خبرنگار فصلنامه «گوهر سیرجان» برای مشخص شدن استراتژی‌های توسعه‌ای به گفت‌وگو با مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر نشسته است. جمشید ملارحمان در این گفت‌وگو به تبیین طرح‌های توسعه‌ای شرکت در دهه آینده می‌پردازد و انتقال آب خلیج فارس را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای شرکت برای تحقق چشم‌انداز ۲۰۳۰ می‌داند. در ادامه، متن کامل گفت‌وگو را می‌خوانید.

عملکرد شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر در حوزه طرح‌های توسعه‌ای در سال جاری چگونه بوده است؟

با توجه به نام‌گذاری سال ۱۳۹۹ به «جهش تولید» از سوی مقام معظم رهبری و تاکید ایشان بر مسئله تولید که نشان از اهمیت بسیار زیاد این مسئله برای اقتصاد کشور دارد، در راستای عمل به منویات ایشان و تحقق شعار «جهش تولید»، طرح‌های بزرگ و ملی در منطقه گل‌گهر توسط شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر و شرکت‌های زیرمجموعه، با عزم و اراده پرسنل شاغل و با جدیتی بیشتر در حال اجراست. بنابراین اجرای طرح‌های جدید نیز با بهره‌گیری از نظر و دانش متخصصان آغاز شده است. همچنین با توجه به افزایش سرمایه گل‌گهر از ۴ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان به ۱۰ هزار میلیارد تومان در مجمع عمومی فوق‌العاده در ابتدای سال و موافقت اعضای مجمع، این موضوع نقش مهمی در تحقق اهداف توسعه‌ای شرکت و «جهش تولید» خواهد داشت.

گل‌گهر، امسال کدام طرح‌های توسعه‌ای را آماده افتتاح دارد و این طرح‌ها چه اهدافی را در فعالیت‌های این شرکت تکمیل می‌کنند؟

شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر در سال جاری افتتاح دوازده طرح بزرگ را در برنامه دارد که مجموع این سرمایه‌گذاری‌ها به صورت ارزی مبلغ ۶۹۳ میلیون یورو و پنج هزار و ۵۶۴ میلیارد تومان با اشتغال حدود ۶ هزار و ۳۵۰ نفر به طور مستقیم و غیرمستقیم است. در بین این طرح‌ها، قطعه اول خط انتقال آب خلیج فارس، به عنوان بزرگ‌ترین طرح ملی شیرین‌سازی و انتقال آب و محور اصلی تامین آب صنایع معدنی در استان‌های کرمان و یزد، نیز به‌زودی با حضور ریاست محترم جمهوری و مقامات دولتی به صورت رسمی به بهره‌برداری خواهد رسید و آب خلیج فارس را به کارخانجات و شرکت‌های منطقه گل‌گهر خواهد رساند. همچنین بزرگ‌ترین واحد تولید کنسانتره از محصول میانی کم‌عیار هماتیتی به ظرفیت یک میلیون تن، با حمایت شرکت گل‌گهر و در قالب جذب سرمایه‌گذار، مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.
از جمله طرح‌هایی که امسال به بهره‌برداری خواهند رسید می‌توان به واحد خردایش شماره ۲ گل‌گهر اشاره کرد که بزرگ‌ترین مدار خردایش سنگ‌شکنی خاورمیانه محسوب می‌شود و در مرحله پیش‌راه‌اندازی و شروع تست با بار قرار دارد. این واحد، با هدف تامین خوراک خطوط فرآوری ۵، ۶ و ۷ و همچنین خطوط کنسانتره آتی شرکت، تعریف شده است. پروژه مورد نظر شامل خردایش سنگ‌آهن معدن شماره ۳ و انتقال محصول مذکور به کارخانجات تولید کنسانتره گل‌گهر می‌شود. هدف از احداث این کارخانه، خردایش، دانه‌بندی و سرند سنگ‌آهنِ استخراج‌شده با ظرفیت ۱۵ میلیون تن در سال از معدن شماره ۳ است.

واحد خردایش شماره ۲ گل‌گهر با چه میزان سرمایه‌گذاری به بهره‌برداری خواهد رسید؟

سرمایه اجرای این پروژه در بخش ریالی معادل ۸۹ میلیارد تومان و در بخش ارزی معادل ۱۱ میلیـون یـورو برای پیمانکـار داخلـی و ۲۴میلیون یورو برای پیمانکار خارجی و صاحب تکنولوژی (تیسن کروپ آلمان) به منظور خرید و نظارت بر نصب و راه‌اندازی تجهیزات است. شرکت گل‌گهر همواره در موضوعات زیست‌محیطی پیشرو بوده است.
برای استفاده بهینه از منابع آبی شرکت، پروژه احداث تیکنر مرکزی مجتمع گل‌گهر نیز با هدف بازیابی آب از جریان باطله طرح‌های توسعه خطوط کنسانتره مجتمع اجرا شده است. هدف از احداث این پروژه، آبگیری از باطله رقیق طرح‌های فرآوری غبار کارخانه تغلیظ، فرآوری غبار ته‌ریز سیکلون‌های کارخانه تغلیظ و باطله طرح توسعه پلی‌کام و بازگشت آب بازیابی‌شده به چرخه تولید است. ارزش این پروژه ۳۱۰ میلیارد ریال و ۴۱۰ هزار یورو و ظرفیت عملیاتی آن چهارصد تن بر ساعت جامد خشک تخمین زده می‌شود که در حال حاضر در مرحله راه‌اندازی آزمایشی قرار دارد.
پروژه بهبود کیفیت و افزایش ظرفیت خطوط ۵ تا ۷ کنسانتره شرکت گل‌گهر از دیگر پروژه‌های مهمِ اجراشده در راستای افزایش ظرفیت خطوط تولید است. با توجه به اینکه مجموعه اقدامات سال جدید بر مبنای «جهش تولید» استوار شده است، فاز یک این پروژه تاثیر بسزایی بر افزایش بهره‌وری تولید کنسانتره می‌گذارد. این پروژه، با میزان سرمایه‌گذاری حدود ۶۲ میلیارد تومان، اخیرا به بهره‌برداری رسید.
همچنین پروژه کارخانه بازیابی هماتیت نیز، به عنوان بزرگ‌ترین کارخانه هماتیتی کشور، شامل دو خط بازیابی خوراک خشک با ظرفیت ۶۰۰ هزار تن در سال و دو خط بازیابی خوراکِ تر با ظرفیت ۴۰۰ هزار تن در سال، در آستانه افتتاح قرار دارد. از مهم‌ترین مشخصات فنی این کارخانه می‌توان به این موارد اشاره داشت: عدم وابستگی هشت‌ساله تامین خوراک به معدن، تکمیل زنجیره ارزش محصولات به واسطه رمقگیری مواد میانی کم‌عیار هماتیتی، بهره‌گیری از دانش و سرمایه بومی منطقه گل‌گهر در طراحی، اجرا و نصب، ظرفیت خوراک‌دهی چهارمیلیون تن در سال، ظرفیت تولید یک میلیون تن کنسانتره در سال، کنسانتره محصول با عیار آهن ۶۵ درصد، دانه‌بندی محصول زیر صد میکرون، تولید پلت‌فید هماتیتی و عمر هشت‌ساله خوراک کارخانه.
میزان سرمایه‌گذاری صورت‌گرفته در این پروژه حدود ۳ هزار و ۶۰۰ میلیارد ریال است و میزان اشتغال پروژه نیز پس از بهره‌برداری،۲۵۰نفر به صورت مستقیم و ۶۰۰ نفر به صورت غیرمستقیم خواهد بود.

سایر طرح‌هایی که شرکت گل‌گهر در سال جاری آماده افتتاح دارد کدام‌اند؟

شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر در سال جاری افتتاح دوازده طرح را در برنامه خود دارد که به برخی از آن‌ها اشاره شد. علاوه بر پروژه‌های فوق، این طرح‌ها نیز در دست اجرا هستند: افزایش ظرفیت خطوط کنسانتره طرح‌های توسعه، احداث واحد فرآوری غبار کارخانه تغلیظ به همراه تیکنر مرکزی مجتمع، احداث پایل دوم سنگ‌آهن شکسته و نصب استکر ریکلایمر، احداث کارخانه هماتیت جدید، احداث واحدهای میکسرهای جدید کارخانه گندله‌سازی شماره ۱، احداث پانزده کیلومتر خط لوله انتقال آب از مخزن ۴۵ هزار متر مکعبی به سایت آبی گل‌گهر، احداث جاده از منطقه گل‌گهر به سمت بزرگراه بندرعباس، احداث مخازن ۱۰۰ هزار متر مکعبی، پروژه زیرسازی و روسازی شبکه ریلی منطقـه، احـداث کارخانـه کنسانتـره (خط ۳ گهرزمین)، احداث کارخانه گندله‌سازی شماره ۱ گهرزمین و احداث کارخانه بریکت‌سازی سرد آهن به روش کوره تونلی.

برای استفاده بهینه از منابع آبی شرکت، پروژه احداث تیکنر مرکزی مجتمع گل‌گهر نیز با هدف بازیابی آب از جریان باطله طرح‌های توسعه خطوط کنسانتره مجتمع اجرا شده است

پروژه نصب استکر ریکلایمر با چه ظرفیتی راه‌اندازی می‌شود؟

پروژه احداث پایل دوم سنگ‌آهن شکسته و نصب استکر ریکلایمر، که بزرگ‌ترین ریکلایمر سنگ‌آهن خاورمیانه محسوب می‌شود، با سرمایه‌گذاری هفت میلیون یورو و ۴۲۰ میلیارد ریال به اجرا درآمده است. این پروژه، به دلیل تحریم‌های خصمانه بین‌المللی و قطع همکارى پیمانکار خارجی، با مشکلات عدیده سخت‌افزاری و نرم‌افزاری‌ای نظیر کسری نقشه‌های اجرایی و قطعات، ایرادات ساخت و عدم دسترسی به برنامه‌های کنترلی مواجه شده بود، اما سرانجام با اعتماد به نیروهای متخصص داخلی و با هدف حمایت از شرکت‌های توانمند داخلی و بومی‌سازی، نصب و راه‌اندازی این نوع تجهیزات، که داراى به‌روزترین تکنولوژى موجود در این زمینه‌اند، با هزینه بسیار پایین‌تر راه‌اندازی شد و در اختیار بهره‌بردار کارخانه تغلیظ قرار گرفت.
این ریکلایمر با ظرفیت اسمی سه هزار و ۲۵۰ تن بر ساعت خوراک‌دهی انجام می‌دهد. از جمله اهداف اجرای این پروژه می‌توان به اختلاط مناسب خوراک ورودی، کاهش چشمگیر نوسانات کیفی و در نتیجه، افزایش راندمان خطوط تولید کنسانتره اشاره کرد.

با توجه به گستردگی و اهمیت بسیار زیاد اَبَرپروژه انتقال آب خلیج فارس، از آخرین وضعیت اجرای این پروژه بگویید.

اَبَرپروژه انتقال آب خلیج فارس به نواحی مرکزی ایران آرزویی چندساله بود که در دولت تدبیر و امید و به همت مسئولان و همراهی بخش خصوصی اجرایی شد و به‌زودی، با حضور رئیس‌جمهور و مقامات دولتی، شاهد افتتاح این طرح ملی عظیم برای تامین آب بخش‌های مختلف در استان‌های کرمان و یزد خواهیم بود. استان کرمان، با همه ظرفیت‌ها و قابلیت‌ها، موانعی بر سر راه توسعه و شکوفایی خود می‌بیند که مهم‌ترین آن کم‌آبی و کاهش ذخایر آب زیرزمینی است.
طرح انتقال آب خلیج فارس به صنایع جنوب شرق کشور از جمله پروژه‌های بزرگِ در دست انجام در زمینه آب‌رسانی به نقاط مختلف کشور محسوب می‌شود. این پروژه از سال ۱۳۹۲ توسط شرکت تامین و انتقال آب خلیج فارس، با سرمایه‌گذاری شرکت‌های گل‌گهر، ملی مس و چادرملو، در سه خط در مرحله اجرا قرار گرفته است و آب گل‌گهر در سیرجان، مس در سرچشمه رفسنجان و چادرملو در یزد را تامین می‌کند. با اجرای این طرح، علاوه بر شیرین‌سازی آب دریا در کنار خلیج فارس، هفتصد کیلومتر خط لوله، آب شرب استان‌های یزد و کرمان را تامین می‌کند.
صنایع بسیاری همچون فولاد، زغال‌سنگ، مس و کرومیت در استان کرمان، دیار کریمان و بهشت معادن ایران، فعالیت دارند که تامین آب آن‌ها چالشی بر سر راه توسعه صنایع این استان محسوب می‌شود و حل آن زمینه جهش و رونق تولید را در حوزه صنعتی و معدنی فراهم می‌سازد. برنامه‌ها و طرح‌های متعددی برای تامین آب کرمان اجرا شده و یا در دست اقدام است که بزرگ‌ترین و مهم‌ترین آن، انتقال آب از خلیج فارس به استان‌های کرمان و یزد است. اجرای این پروژه، ضمن رفع مشکلات تامین آب شرب منطقه جنوب شرق کشور، می‌تواند در رونق چرخ صنعت این استان‌ها نیز موثر واقع شود.
پروژه انتقال آب خلیج فارس به گل‌گهر سیرجان، مس سرچشمه رفسنجان و چادرملوی یزد از هفت سال پیش تاکنون در حال اجرا بوده و اجرای لوله‌گذاری‌های پروژه تا ۹۰ درصد برای شهر سیرجان تحقق یافته است. شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر سیرجان نخستین مقصد آب خلیج فارس شناخته می‌شود و با اجرایی شدن تامین آب از دریاهای آزاد توسط شرکت‌های معدنی و صنایع معدنی، گامی نو و عملی برای استقلال آبیِ بخش معدن از منابع زیرزمینی، در کنار حفظ محیط زیست، برداشته خواهد شد.
در بخش نخست، آبگیری از خلیج فارس و شیرین‌سازی و انتقال آب خلیج فارس صورت می‌گیرد و در مرحله بعد، ایستگاه‌های پمپاژ و خطوط انتقال از سایت شیرین‌سازی بندرعباس تا سیرجان، مس سرچشمه و چادرملوی یزد، حدودا به طول هزار کیلومتر اجرا می‌شود.
انتقال آب از خلیج فارس برای بخش صنعت استان‌هـای کرمان و یـزد با اعتبـاری بالـغ بـر ۶۰ هزار میلیارد ریال در دست انجام است و حجم سرمایه‌گذاری شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر در این پروژه تاکنون ۴۵۵ میلیون یورو و ۳ هزار و ۴۴۱ میلیارد تومان برآورد می‌شود.
اکنون فاز نخست طرح در مرحله بهره‌برداری قرار دارد. برق همه بخش‌ها، از جمله واحد شیرین‌سازی و ایستگاه‌ها، در حال راه‌اندازی است. از هفت ایستگاه برق این طرح، سه ایستگاه آماده راه‌اندازی شده و هیچ کمبودی از نظر تامین تجهیزات قطعه اول وجود ندارد و در کل، ۳۰۵ کیلومتر آماده بهره‌برداری است.

علاوه بر طرح‌های قابل‌افتتاح، آیا برنامه‌ای برای کلنگ‌زنی و آغاز طرح‌های جدید هم دارید؟

بله. این شرکت، علاوه بر دوازده طرح آماده افتتاح، امسال کلنگ‌زنی یازده طرح را در برنامه دارد که عبارت‌اند از: کلنگ‌زنی پروژه احداث کارخانه احیا و ذوب جهان فولاد، پروژه افزایش ظرفیت کارخانه‌های گندله‌سازی شماره ۱ و ۲، پروژه سولفورزدایی از گازهای خارجی کارخانه گندله‌سازی شماره ۱، اجرای واحد کوبینگ خط ۴ کنسانتره، احداث کارخانه فروکروم در ارزوئیه، احداث نیروگاه سیکل ترکیبی دوم به ظرفیت پانصد مگاوات ساعت، احداث کارخانه بریکت سرد آهن به روش کوره تونلی (فاز ۳ راور که عملیات اجرایی آن آغاز شده است)، احداث اسکله و پایانه مکانیزه ریلی مواد معدنی بندر شهید رجایی، آغاز عملیات اجرایی معدن شماره ۶، تجهیز و استخراج آنومالی حد واسط معدن ۱ و ۳، احداث واحد آب‌شیرین‌کن سوم خلیج فارس.

میزان سرمایه‌گذاری این طرح‌ها معادل ریالی ۳۱ هزار میلیارد تومان با اشتغال‌زایی مستقیم و غیرمستقیم حدود ۶ هزار و ۵۰۰ نفر است که اجرای بخشی از آن‌ها، علاوه بر افزایش ظرفیتی نزدیک به سه میلیون تن در بخش کنسانتره، پنج میلیون تن در بخش گندله و ۷۰ هزار تن بریکت سرد، می‌تواند سبب افزایش بهره‌ورى در بخش‌های کمّی و کیفی کارخانجات منطقه نیز بشود.